Ostatnia aktualizacja: październik 2026

Retatrutyd to jeden z najczęściej komentowanych eksperymentalnych leków na otyłość ostatnich lat. W badaniu III fazy TRIUMPH-4 lek ten doprowadził do jednej z największych odnotowanych dotąd redukcji masy ciała w badaniach klinicznych nad terapiami metabolicznymi – a przy tym wyraźnie zmniejszył ból stawu kolanowego u osób z chorobą zwyrodnieniową. W tym artykule wyjaśniamy, czym jest retatrutyd, co dokładnie wykazało badanie TRIUMPH-4, jak wypada na tle innych leków z grupy GLP-1 (takich jak Ozempic, Wegovy czy Mounjaro) oraz kiedy może stać się dostępny dla pacjentów.

Ważne już na wstępie: retatrutyd jest lekiem eksperymentalnym. Nie jest zatwierdzony przez żadną agencję regulacyjną (FDA, EMA ani odpowiednik w Polsce) i nie jest dostępny do stosowania klinicznego ani w Polsce, ani nigdzie indziej. Ten artykuł ma charakter wyłącznie edukacyjny.

Czym jest retatrutyd?

Retatrutyd (nazwa kodowa LY3437943) to opracowywana przez firmę Eli Lilly cząsteczka określana jako potrójny agonista receptorów hormonalnych — aktywuje jednocześnie trzy różne receptory:

• GIP (glukozozależny peptyd insulinotropowy),
• GLP-1 (glukagonopodobny peptyd-1),
• glukagon.

To właśnie połączenie trzech mechanizmów działania odróżnia retatrutyd od leków jednofunkcyjnych (agonistów samego GLP-1) i dwufunkcyjnych, takich jak tirzepatyd. Zgodnie z opisem produktu udostępnionym przez Lilly, retatrutyd podawany jest raz w tygodniu, w formie wstrzyknięcia, podobnie jak inne leki z tej klasy [1].

Pierwsze dane o retatrutydzie pochodzą z badania II fazy opublikowanego w New England Journal of Medicine w 2023 r., w którym najwyższa dawka leku wiązała się ze średnim spadkiem masy ciała o 24,2% po 48 tygodniach [2]. Dane te skłoniły Lilly do uruchomienia dużego programu badań III fazy o nazwie TRIUMPH.

Czym jest program badań TRIUMPH?

TRIUMPH to globalny program rejestracyjnych badań III fazy nad retatrutydem, rozpoczęty w 2023 r. i obejmujący łącznie ponad 5800 uczestników w kilku odrębnych badaniach, m.in.:

• TRIUMPH-1 — otyłość i nadwaga (badanie główne),
• TRIUMPH-2 — otyłość lub nadwaga współistniejąca z cukrzycą typu 2,
• TRIUMPH-3 — osoby z ciężką otyłością i rozpoznaną chorobą sercowo-naczyniową,
• TRIUMPH-4 — otyłość lub nadwaga współistniejąca z chorobą zwyrodnieniową stawu kolanowego, bez cukrzycy.

TRIUMPH-4 było pierwszym badaniem z tego programu, które zakończyło się powodzeniem i doczekało się publicznie ogłoszonych wyników — stąd jego szczególne znaczenie w dyskusji o przyszłości retatrutydu [3].

Badanie TRIUMPH-4 — najważniejsze dane

Wyniki wstępne („topline”) z badania TRIUMPH-4 Eli Lilly ogłosiło 11 grudnia 2025 r. w oficjalnym komunikacie prasowym [1]. Oto kluczowe parametry badania:

Utrata masy ciała w badaniu TRIUMPH-4

To właśnie dane dotyczące redukcji masy ciała wzbudziły największe zainteresowanie branży. Zgodnie z wynikami estymandu efficacy (czyli wynikami wśród uczestników, którzy pozostali na leczeniu bez wdrażania zabronionych terapii odchudzających) [1]:

• dawka 9 mg → średni spadek wagi o 26,4% (ok. 29,1 kg),
• dawka 12 mg → średni spadek wagi o 28,7% (ok. 32,3 kg),
• placebo → średni spadek wagi o zaledwie 2,1% (ok. 2,1 kg).

Dla porównania, w estymandzie treatment-regimen (uwzględniającym również osoby, które przerwały terapię lub zmodyfikowały dawkę), redukcje wyniosły odpowiednio 20,0% (9 mg), 23,7% (12 mg) i 4,6% (placebo) [1]. Dodatkowo, aż 58,6% uczestników na dawce 12 mg osiągnęło redukcję masy ciała o co najmniej 25%, a 39,4% schudło o co najmniej 30% [1].

Wpływ na ból i sprawność stawu kolanowego

TRIUMPH-4 to jedyne jak dotąd badanie III fazy nad retatrutydem prowadzone w populacji z chorobą zwyrodnieniową stawu kolanowego, dlatego oprócz masy ciała mierzono również ból i funkcję stawu w skali WOMAC (Western Ontario and McMaster Universities Osteoarthritis Index):

• ból kolana zmniejszył się średnio o 75,8% (dawka 9 mg) i 74,3% (dawka 12 mg), wobec 40,3% w grupie placebo,
• sprawność fizyczna poprawiła się odpowiednio o 71,8% i 73,7%, wobec 35,6% w grupie placebo,
• u ponad 1 na 8 uczestników leczonych retatrutydem ból kolana ustąpił całkowicie do końca badania — w grupie placebo dotyczyło to zaledwie ok. 4,2% osób [1] [4].

Lilly odnotowało również korzystny wpływ na markery ryzyka sercowo-naczyniowego, w tym obniżenie cholesterolu nie-HDL, trójglicerydów, białka CRP oraz spadek ciśnienia skurczowego o 14,0 mmHg przy najwyższej dawce [1].

Profil bezpieczeństwa retatrutydu

Jak w przypadku innych leków z grupy inkretynowych, najczęstsze działania niepożądane dotyczyły przewodu pokarmowego:

• nudności (38,1% przy 9 mg; 43,2% przy 12 mg, wobec 10,7% w grupie placebo),
• biegunka (ok. 34% w obu grupach leczonych, wobec 13,4% placebo),
• zaparcia (21,8–25,0%, wobec 8,7% placebo),
• wymioty (ok. 20%, wobec 0,0% placebo),
• zmniejszony apetyt (ok. 18–19%, wobec 9,4% placebo) [1].

W badaniu TRIUMPH-4 odnotowano też nowy sygnał bezpieczeństwa — dyzestezję (zaburzone, nieprzyjemne odczuwanie dotyku), która wystąpiła u 8,8% uczestników na dawce 9 mg i 20,9% na dawce 12 mg, wobec 0,7% w grupie placebo. Objawy te były zwykle łagodne i rzadko prowadziły do przerwania leczenia [1] [5].

Retatrutyd a inne leki GLP-1: Ozempic, Wegovy, Mounjaro

Retatrutyd bywa porównywany do już dostępnych na rynku leków z grupy agonistów receptora GLP-1, takich jak semaglutyd (Ozempic, Wegovy) czy tirzepatyd (Mounjaro). Kluczowa różnica leży w liczbie aktywowanych receptorów:

• semaglutyd aktywuje wyłącznie receptor GLP-1,
• tirzepatyd jest podwójnym agonistą receptorów GIP i GLP-1,
• retatrutyd jest potrójnym agonistą — oprócz GIP i GLP-1 aktywuje również receptor glukagonu, co teoretycznie dodatkowo zwiększa wydatek energetyczny organizmu [2].

Trzeba jednak podkreślić: dane z TRIUMPH-4 pochodzą z odrębnego badania, w odrębnej populacji (osoby z chorobą zwyrodnieniową stawu kolanowego) i przy innym czasie obserwacji niż badania rejestracyjne semaglutydu czy tirzepatydu. Bezpośrednie porównanie skuteczności między tymi lekami na podstawie różnych badań nie jest metodologicznie uzasadnione — to odrębne populacje i odrębne protokoły badawcze.

Kiedy retatrutyd będzie dostępny dla pacjentów?

Na dzień publikacji tego artykułu (październik 2026) retatrutyd nie posiada żadnej rejestracji — ani w USA (FDA), ani w Unii Europejskiej (EMA), ani w Polsce. Ogłoszone wyniki TRIUMPH-4 mają charakter danych wstępnych („topline”); Lilly zapowiedziało zaprezentowanie szczegółowych danych na konferencji naukowej oraz ich publikację w recenzowanym czasopiśmie [1]. W ramach programu TRIUMPH zaplanowano i przeprowadzono kolejne badania — TRIUMPH-1, TRIUMPH-2 i TRIUMPH-3 — a ich wyniki determinują dalsze kroki rejestracyjne produktu.

Do czasu formalnej rejestracji retatrutyd pozostaje wyłącznie przedmiotem badań klinicznych i nie powinien być pozyskiwany ani stosowany poza kontrolowanymi warunkami badania klinicznego.

Najczęściej zadawane pytania o retatrutyd

Czym różni się retatrutyd od Ozempicu? Ozempic (semaglutyd) jest agonistą wyłącznie receptora GLP-1, natomiast retatrutyd aktywuje trzy receptory: GIP, GLP-1 i glukagonu. Oba leki pochodzą jednak z odrębnych badań klinicznych, więc ich skuteczności nie można bezpośrednio ze sobą porównywać.

Ile wagi można stracić na retatrutydzie? W badaniu III fazy TRIUMPH-4 średnia redukcja masy ciała po 68 tygodniach wyniosła 26,4% (dawka 9 mg) i 28,7%, czyli ok. 32,3 kg (dawka 12 mg) — to dane z konkretnej populacji badania i konkretnego protokołu, nie gwarancja identycznego efektu u każdej osoby.

Czy retatrutyd jest już zarejestrowany? Nie. Na dzień publikacji tego artykułu retatrutyd pozostaje lekiem eksperymentalnym, niedostępnym komercyjnie w żadnym kraju.

Jakie są skutki uboczne retatrutydu? Najczęściej zgłaszane to nudności, biegunka, zaparcia, wymioty i zmniejszony apetyt — podobnie jak przy innych lekach inkretynowych. W TRIUMPH-4 odnotowano też nowy sygnał w postaci dyzestezji (zaburzonego czucia dotyku).

Czy retatrutyd pomaga też na ból stawów? W badaniu TRIUMPH-4, prowadzonym w populacji z chorobą zwyrodnieniową stawu kolanowego, odnotowano znaczące zmniejszenie bólu i poprawę sprawności funkcjonalnej stawu — to jednak dane z jednej, konkretnej grupy pacjentów.

Co to oznacza dla pacjentów z otyłością już dziś?

Niezależnie od tego, jak szybko rozwijają się nowe terapie takie jak retatrutyd, skuteczne leczenie otyłości już dziś opiera się na czymś więcej niż jedna cząsteczka. Kompleksowa opieka — konsultacja lekarska, monitorowanie zdrowia, badania laboratoryjne, wsparcie dietetyczne i regularna ocena postępów — pozostaje fundamentem terapii, niezależnie od tego, jaki lek jest jej częścią.

Jeśli zastanawiasz się nad dostępnymi już dziś opcjami leczenia otyłości, w tym terapiami opartymi na zatwierdzonych lekach z grupy GLP-1, umów konsultację online w Nexmed i porozmawiaj ze specjalistą o podejściu dopasowanym do Twojej sytuacji.

Źródła

1. Eli Lilly and Company, Lilly’s triple agonist, retatrutide, delivered weight loss of up to an average of 71.2 lbs along with substantial relief from osteoarthritis pain in first successful Phase 3 trial, PR Newswire, 11.12.2025. prnewswire.com
2. Jastreboff A.M. i wsp., Triple–Hormone-Receptor Agonist Retatrutide for Obesity, New England Journal of Medicine, 2023. doi.org/10.1056/NEJMoa2301972
3. ClinicalTrials.gov, A Study of Retatrutide (LY3437943) in Participants With Obesity and Knee Osteoarthritis (TRIUMPH-4), NCT05869903. clinicaltrials.gov/study/NCT05869903
4. Rheumatology Advisor, TRIUMPH-4 Results: Retatrutide Cuts Weight and Knee OA Pain. rheumatologyadvisor.com
5. BioSpace, Lilly’s Retatrutide Scores Triple Trial Triumph With 26% Weight Loss, But New Safety Signal Emerges. biospace.com
6. Wikipedia, Retatrutide. en.wikipedia.org/wiki/Retatrutide

Niniejszy artykuł ma charakter wyłącznie edukacyjny i nie stanowi reklamy produktu leczniczego ani porady medycznej. Retatrutyd jest substancją eksperymentalną, niezatwierdzoną do stosowania klinicznego. Decyzje dotyczące leczenia otyłości należy zawsze konsultować z lekarzem.