Uczucie, jakby pod powieką znajdował się piasek, drobinka kurzu lub rzęsa, to jedna z najczęstszych dolegliwości zgłaszanych w gabinecie okulistycznym. Co istotne, wbrew intuicji pacjentów, rzeczywiste ciało obce w oku stanowi tylko część przypadków. Znacznie częściej mamy do czynienia z zaburzeniem powierzchni oka – zespołem suchego oka lub początkiem stanu zapalnego rogówki. Problem polega na tym, że objawy bywają bardzo podobne, a samodzielne próby „wypłukania” oka nie zawsze przynoszą ulgę.

Warto zatem wiedzieć, kiedy uczucie ciała obcego w oku jest niegroźne, a kiedy wymaga pilnej konsultacji okulistycznej, by uniknąć powikłań i przewlekłego uszkodzenia powierzchni oka.

Dlaczego czuję „piasek” pod powiekami?

Uczucie ciała obcego w oku to objaw subiektywny, który powstaje, gdy dochodzi do podrażnienia zakończeń nerwowych rogówki lub spojówki. Rogówka jest jedną z najbardziej unerwionych struktur w organizmie, dlatego nawet niewielkie zaburzenia jej powierzchni dają wyraźne dolegliwości. Charakterystyczną cechą tego typu dolegliwości jest ich nasilanie się podczas mrugania, przy względnym zmniejszeniu odczuwania objawów w spoczynku. 

Najczęstsze przyczyny to:

• niestabilny film łzowy,
• mikrouszkodzenia nabłonka rogówki,
• stan zapalny spojówki lub rogówki,
• rzeczywiste ciało obce (pył, opiłek, rzęsa),
• długotrwała praca przy ekranach,
• noszenie soczewek kontaktowych.

Zespół suchego oka – choroba biurowa XXI wieku

Zespół suchego oka jest obecnie jedną z najczęstszych przyczyn uczucia ciała obcego w oku. Schorzenie polega na zaburzeniu ilości lub jakości filmu łzowego, który odpowiada za ochronę, nawilżenie i regenerację rogówki.

W warunkach biurowych mrugamy nawet trzykrotnie rzadziej, co prowadzi do szybszego parowania łez. Dodatkowo klimatyzacja, ogrzewanie, dym tytoniowy oraz przewlekły stres nasilają objawy.

Typowe symptomy zespołu suchego oka to:

• uczucie piasku w oczach,
• pieczenie i kłucie,
• okresowe zamglenie widzenia,
• paradoksalne łzawienie,
• nadwrażliwość na światło.

Co ważne, zespół suchego oka jest chorobą przewlekłą, a nie jednorazowym problemem. Wymaga systematycznego leczenia, a nie doraźnego stosowania przypadkowych kropli.

Ciało obce w oku – jak bezpiecznie je usunąć?

Rzeczywiste ciało obce w oku najczęściej pojawia się po pracach remontowych, ogrodowych lub przy silnym wietrze. Może to być drobina piasku, metalowy opiłek lub fragment rośliny.

Jeżeli dolegliwości pojawiły się nagle i są jednostronne, warto:

• nie pocierać oka, ponieważ zwiększa to ryzyko uszkodzenia rogówki,
  
• spróbować przepłukać oko jałowym roztworem soli fizjologicznej,
  
• delikatnie mrugać, aby pobudzić naturalne łzawienie.
  

Jeżeli po kilku minutach objawy nie ustępują, a pojawia się ból, światłowstręt lub pogorszenie widzenia, nie należy podejmować dalszych prób samodzielnego usuwania. W gabinecie okulistycznym lub w warunkach szpitalnych ciało obce usuwa się pod kontrolą lampy szczelinowej, co minimalizuje ryzyko powikłań.

Twoje dolegliwości nie pozwalają Ci pracować i potrzebujesz zwolnienia z pracy? Wejdź na: Zwolnienie L4 online

Zapalenie rogówki – kiedy potrzebny jest okulista?

Zapalenie rogówki to stan potencjalnie groźny, który może prowadzić do trwałego pogorszenia widzenia. Objawy często są mylone z zespołem suchego oka lub „zwykłym podrażnieniem”.

Na zapalenie rogówki mogą wskazywać:

• nasilający się ból oka,
• silne światłowstręty,
• zaczerwienienie,
• ropna lub śluzowa wydzielina,
• wyraźne pogorszenie ostrości wzroku.

Do zapalenia rogówki predysponują m.in. noszenie soczewek kontaktowych, mikrourazy, infekcje wirusowe oraz przewlekłe wysuszenie powierzchni oka. W takich przypadkach konieczna jest pilna konsultacja okulistyczna, ponieważ leczenie opiera się na lekach recepturowych, często przeciwbakteryjnych lub przeciwwirusowych.

Dlaczego nieleczone dolegliwości powierzchni oka mogą się nasilać?

Utrzymujące się uczucie ciała obcego w oku, niezależnie od jego pierwotnej przyczyny, prowadzi do zaburzenia stabilności filmu łzowego oraz mikrouszkodzeń nabłonka rogówki. W warunkach przewlekłego podrażnienia dochodzi do błędnego koła zapalnego – niedostateczne nawilżenie sprzyja dalszemu uszkodzeniu powierzchni oka, co z kolei nasila objawy pieczenia, kłucia i „piasku pod powiekami”. Nieleczone stany zapalne mogą prowadzić do wtórnych infekcji, pogorszenia ostrości widzenia oraz zwiększonej nadwrażliwości na światło. Z tego względu nawet pozornie łagodne objawy, które nie ustępują mimo stosowania preparatów nawilżających, wymagają pogłębionej diagnostyki okulistycznej i wdrożenia leczenia przyczynowego, a nie wyłącznie objawowego.

Uczucie ciała obcego w oku – podsumowanie

Uczucie ciała obcego w oku nie zawsze oznacza, że coś rzeczywiście „wpadło” pod powiekę. Znacznie częściej jest to sygnał zaburzeń powierzchni oka, które wymagają odpowiedniego leczenia i zmiany codziennych nawyków. Wczesna diagnostyka i właściwa terapia pozwalają uniknąć przewlekłych dolegliwości oraz powikłań, dlatego nie warto bagatelizować nawracającego uczucia dyskomfortu w oczach.

Faq